Stopa procentowa
Procent naliczany za pożyczone pieniądze albo wypłacany za pieniądze złożone i zainwestowane, wyrażony jako stawka roczna.
Stopy procentowe są ceną pieniądza — kredytobiorcy je płacą, oszczędzający i inwestorzy je dostają. Banki centralne ustalają stopę bazową, która wpływa na wszystkie pozostałe stopy w gospodarce; dla strefy euro robi to Europejski Bank Centralny, a dla złotego Narodowy Bank Polski. Gdy bank centralny podnosi stopy, konta oszczędnościowe płacą więcej, ale kredyty drożeją. Oprocentowanie stałe pozostaje niezmienne przez cały okres kredytu i daje przewidywalność. Oprocentowanie zmienne porusza się wraz z warunkami rynkowymi — oferuje niższą stawkę początkową, ale niepewność. Zrozumienie stóp procentowych jest kluczowe przy każdej decyzji finansowej: wyborze między kredytem o stopie stałej a zmiennej, wyborze kont oszczędnościowych, ocenie inwestycji w obligacje i zarządzaniu długiem na kartach kredytowych.
Przykład
Konto oszczędnościowe płacące 3 % rocznie od 43 100 zł przyniesie 1 290 zł rocznie. Karta kredytowa naliczająca 22 % od niespłaconego salda 21 500 zł kosztuje 4 730 zł rocznie.
Powiązane pojęcia
RRSO (rzeczywista roczna stopa oprocentowania)
Zannualizowany koszt pożyczki wyrażony w procentach, obejmujący odsetki i obowiązkowe opłaty, używany do porównywania produktów kredytowych.
Procent składany
Odsetki naliczane zarówno od wpłaty początkowej, jak i od odsetek narosłych w poprzednich okresach, co daje wzrost wykładniczy w czasie.
Kredyt hipoteczny
Długoterminowy kredyt zabezpieczony nieruchomością, używany do sfinansowania zakupu domu albo nieruchomości inwestycyjnej, zwykle spłacany przez 15–30 lat.
Inflacja
Tempo wzrostu ogólnego poziomu cen towarów i usług w czasie, obniżające siłę nabywczą pieniędzy.
Poznaj kolejne pojęcia
Obligacja
Pożyczka, której udzielają Państwo państwu albo firmie; regularnie wypłaca odsetki, a w terminie wykupu zwraca kapitał.
Oszczędzanie budowlane
Wspierany przez państwo produkt oszczędnościowo-kredytowy przeznaczony na finansowanie mieszkania, popularny w Europie Środkowej.
Zwrot realny a nominalny
Zwrot nominalny to surowy zysk procentowy; zwrot realny to to, co zostaje po odjęciu inflacji.
Debet w koncie (limit odnawialny)
Linia kredytowa, która pozwala wydać więcej, niż mają Państwo na koncie, do uzgodnionego limitu, za opłatą albo odsetkami.
Refinansowanie
Zastąpienie istniejącego kredytu nowym, zwykle po to, aby uzyskać niższe oprocentowanie albo lepsze warunki.
Okres stałej stopy
Okres, przez który oprocentowanie kredytu pozostaje stałe, zanim zostanie przeliczone według bieżących stawek rynkowych.